إِلَهِي عَظُمَ الْبَلاءُ وَ بَرِحَ الْخَفَاءُ وَ انْكَشَفَ الْغِطَاءُ وَ انْقَطَعَ الرَّجَاءُ وَ ضَاقَتِ الْأَرْضُ وَ مُنِعَتِ السَّمَاءُ وَ أَنْتَ الْمُسْتَعَانُ وَ إِلَيْكَ الْمُشْتَكَى وَ عَلَيْكَ الْمُعَوَّلُ فِي الشِّدَّةِ وَ الرَّخَاءِ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ أُولِي الْأَمْرِ الَّذِينَ فَرَضْتَ عَلَيْنَا طَاعَتَهُمْ وَ عَرَّفْتَنَا بِذَلِكَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنَّا بِحَقِّهِمْ فَرَجا عَاجِلا قَرِيبا كَلَمْحِ الْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَبُ يَا مُحَمَّدُ يَا عَلِيُّ يَا عَلِيُّ يَا مُحَمَّدُ اكْفِيَانِي فَإِنَّكُمَا كَافِيَانِ وَ انْصُرَانِي فَإِنَّكُمَا نَاصِرَانِ يَا مَوْلانَا يَا صَاحِبَ الزَّمَانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ أَدْرِكْنِي أَدْرِكْنِي أَدْرِكْنِي السَّاعَةَ السَّاعَةَ السَّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِينَ

گفت وگو با فرزند علامه امینی قدس سره / مجله حوزه

گفت وگو با فرزند صاحب الغدیر
پدرم برای تالیف الغدیر به یکصد هزار کتاب مراجعه مکرر داشت

علامه برای نوشتن اين كتاب به کشورهای مختلف دنیا سفر كرد و می فرمود: «من براي نوشتن الغدير، 10هزار كتاب را از «بای بسم‌الله« تا «تای تمت» خوانده‌ام و به یک‌صد هزار كتاب مراجعه مكرر داشتم.

گفت وگی خبرنگار خبرگزاری «حوزه» با فرزند علامه امینی(قدس سره) ،در سفر چند روزه او به ایران انجام شد، بسیار فروتن و متواضع بود.

فرزند ارشد علامه مرحوم عبدالحسین امینی نجفی(قدس سره) صاحب کتاب شریف الغدیر، در فضل و کمالات علمی رهرو آن پیر و دلسوخته و مرید مولای متقیان امیرالمومنین(علیه السلام) است. او به گرمی از خبرنگار حوزه استقبال و از اینکه این گفت وگو به مناسبت عیدغدیر برنامه ریزی شده است، خرسند بود.

متن گفت وگوی اکبر پوست چیان خبرنگار خبرگزاری حوزه با فرزند علامه امینی جناب حجت الاسلام والمسلمین شیخ احمد امینی نجفی در آستانه عید بزرگ ولایت تقدیم می گردد.

وی در پاسخ به اولین پرسش خبرنگار حوزه، این گونه پاسخ داد:

شیخ احمد امینی نجفی، متولد 1336 (1957 میلادی) – نجف اشرف و پسر چهارم و در حال حاضر فرزند ارشد مرحوم علامه امینی(قدس سره) هستم، پدرم دارای 5 پسر و 3 دختر بود و در حال حاضر دو پسر و دو دختر از ایشان در قید حیات هستند.

با توجه به اینکه علامه امینی (قدس سره) با اثر گرانسنگ الغدیر شهرت یافته اند، درباره روحیه و ویژگی های فردی علامه مواردی را بیان فرمایید؟

اگر اجازه بفرمایید با توجه به جایگاه و موقعیت نجف اشرف به عنوان شهری که حرم نخستین امام شیعیان در آن قرار دارد، بر خود لازم می دانم قبل از اینکه درباره علامه سخن بگویم در خصوص نجف اشرف توضیحاتی را بیان کنم.

نجف اشرف، بارگاه ملکوتی امیر مومنان(علیه السلام) و دروازه ی شهر علم و حکمت رسول خدا(صلوات الله علیه و آله) را همچون نگینی در آغوش خود گرفته است و بدان می بالد. بدین مناسبت شایسته است این شهر مقدس مورد توجه تمام عالم اسلامی باشد و به جایگاهی برسد تا مشتاقان علم و فضیلت برای آگاهی از معارف دینی و فعالیت های علمی خود این شهر دانش و معرفت رحل اقامت گزینند و نیاز های علمی خود را در آنجا بیابند.

نجف به عنوان مرکز جهانی علمی و پشتیبان حفظ و نشر میراث سترگ معارف اسلامی اهل بیت(علیهم السلام) و تشیع به شمار می آید و مرکز بزرگ فرهنگی و پایگاه دانشمندان، پژوهشگران و نویسندگان می باشد، دارای گنجینه های گرانبهایی از آثار نفیس و نوادر کتب خطی و چاپی است که ازجمله این گنجینه ها می توان به کتابخانه امیرالمومنین(علیه السلام) معروف به کتابخانه علامه امینی(قدس سره) اشاره کرد که در نوع خود بی نظیر است.


در صورت امکان توضیحاتی در خصوص ولادت و خاندان علامه امینی(قدس سره) بیان کنید؟

علامه مجاهد شیخ عبدالحسین امینی نجفی، صاحب کتاب شریف "الغدیر" که شهرت جهانی اش موجب فخر شیعیان جهان است در سال 1320 ه ق. (1900 م) در شهر تبریز در خانواده ی علم و تقوا چشم به دنیا گشود و مجد و بزرگی را از نیاکان دانشمند و فرهیخته اش به ارث برده است.

شیخ عبد الحسین، فرزند شیخ احمد، فرزند شیخ نجف‌قلی (امین الشرع)، فرزند شیخ عبد الله (سرمست) است.

جد ایشان، شیخ نجفقلی، در سال 1257، در «سراب»، متولد شد، سپس به تبریز مهاجرت نمود و از علمای بنام آنجا گردید، در سال 1340 به رحمت ایزدی پیوست و جنازه‌اش به وادی السلام منتقل شد.پدر ایشان، مرحوم شیخ احمد امینی، در سال 1278 به دنیا آمد و در سال «1304» تحصیلات حوزوی را نزد علمای بنام تبریز به پایان رساند و عالمی مقبول و مشهور گردید و امامت جماعت یکی از مساجد آن دیار را عهده‌دار شد. وی در سال 1360، برای زیارت به نجف اشرف، مشرف و مورد استقبال علمای آنجا قرار گرفت.

علامه امینی (قدس سره) دوران تحصیل خود را چگونه سپری کرد و آیا تنها اثر علامه کتاب الغدیر است؟

خیر، الغدیر تنها اثر علامه نیست. علامه، مقدمات علوم را نزد پدرعالمش فرا گرفت، پس از آنکه سطوح فقه و اصول را در محضر علمای بارز تبریز در مدرسه طالبیه سپری کرد، برای فراگیری مراحل عالیه ی تحصیلی در شهر نجف اشرف رحل اقامت گزید و با جدیّت و مجاهدت وصف ناپذیرش از مکتب بزرگان علوم دینی به کسب دانش و بینش پرداخت و با توجهات خاص مولایش امیر مومنان(علیه السلام) ، به جایگاهی رسید که تنها نصیب رستگاران و محبوبان درگاه الهی می گردد.

ایشان پس از تکمیل مبانی، به تبریز بازگشت و ضمن تبلیغ و تحقیق، به تألیف کتاب «تفسیر فاتحه‌الکتاب» پرداخت، اما شوق به نجف، مانع بقای ایشان در تبریز شد؛ سرانجام، شهر مقدس نجف اشرف را جهت موطن دائمی انتخاب نمود و در آنجا مشغول خدمت علمی به آستان امیرالمؤمنین(علیه السلام) گردید.


شیوه مرحوم علامه در خصوص نگارش کتاب ارزشمند و جاودان الغدیر چگونه بود؟

علامه امینی (قدس سره) شیدا و حل‌شده در فضائل امیرالمؤمنین(علیه السلام) بود، برای نوشتن اين كتاب به كتابخانه‌های مختلف دنیا ازجمله عراق ٬ هندوستان٬ پاكستان٬ مغرب٬ مصر و بسياری ديگر از كشورهای دنيا سفر كرد، درباره نحوه تألیف اين كتاب چنين گفته‌اند: «من براي نوشتن الغدير، 10هزار كتاب را از «بای بسم‌الله» تا «تای تمت» خوانده‌ام و به یک‌صد هزار كتاب مراجعه مكرر داشتم.

ایشان در مدت 40 سال تمام توان و جوهر فکر خود را با مطالعات دقیق، سفرهای متعدد، مجموعه ای مستند و رد ناپذیر به نام «الغدیر»، تنظیم کرد تا از امام خویش و هویت تشیع دفاع کند. ماحصل زندگی ایشان علاوه بر کتاب ارزشمند الغدیر، چند کتاب دیگر و همچنین تأسیس کتابخانه امیرالمؤمنین(علیه السلام) است.

هدف علامه از نگارش این اثر و دشواری‌های موجود چه بوده است؟

علامه معتقد بود، انسان برای بیان یک موضوع یا تحقیق در مورد یک سوژه باید آن‌قدر تلاش کند تا جان موضوع برای همه شناخته شود و ایشان خود نیز در نگارش این اثر به‌صورت عاشقانه و مخلصانه شروع به مطالعه و تحقیقات نمود تا برای شیعه، هویتی را که منکر آن بودند اثبات کند و حقانیت «حدیث غدیر» که سند هویت شیعیان است را بر همگان آشکار سازد.


رمز موفقیت و جهانی‌شدن کتاب الغدیر چیست؟

بی‌شک عنایت امیرالمؤمنین(علیه السلام) رمز موفقیت و شهرت کتاب الغدیر شد که علامه امینی (قدس سره) مجنون وار و ؟؟؟؟ شبانه‌ روز به نگارش آن و قلم‌ فرسایی ملزم کرد.

در کتاب الإحتجاج شیخ طبرسی (قدس سره) از قیس بن سلیم نقل‌شده است، فردی از امیرالمؤمنین(علیه السلام) سؤال کرد؛ از بهترین مناقب شما چیست؟ حضرت در پاسخ فرمودند: نصب ولایت من در روز غدیر خم به امر خداوند متعال.

(قَالَ قلت فَأَخْبِرْنِي بِأَفْضَلِ مَنْقَبَةٍ لَكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ(صلوات الله علیه و آله) فَقَالَ نَصْبُهُ إِيَّايَ يَوْمَ غَدِيرِ خُمٍّ فَقَالَ لِي بِالْوَلَايَةِ بِأَمْرِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَل‏ الإحتجاج / ترجمه جعفرى، ج‏1، ص: 336// سليم بن قیس گويد: عرض كردم: لطفا مرا از بهترين مناقب خود از جانب رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله نيز باخبر بفرمائيد، حضرت فرمود: نصب ولايت من در روز غدير خمّ به امر خداوند عزّ و جل‏ بود.

و این سخن «مولا» چیزی جزء اهمیت این موضوع نبود که حدیث غدیر فقط برای امامت و خلافت نیست، بلکه برای ولایت حضرت علی (علیه السلام) است. ولایت، مسئله‌ای متفاوت و دارای وسعت زیادی می­باشد، ولایت به معنای عام، چیزی فراتر از تصورات انسانی است که علامه امینی در طول این سالها نسبت به ارائه آن سعی و تلاش مجاهدانه انجام دادند.

در کتاب شریف الغدیر چه مسائلی مدنظر علامه قرارگرفته است؟

عمده تحقیقات انجام‌گرفته توسط علامه، پیرامون معنای «حدیث غدیر» می‌باشد.

پرداختن به مسائل تاریخی که به ‌موازات ذکر غدیریه ها از زمان حضرت رسول(صلوات الله علیه و آله) که غدیر به وقوع پیوست در اشعار شاعرانی ازجمله حسّان بن ثابت پیرامون تشریح حدیث غدیر از زبان پیامبر(صلوات الله علیه و آله) ، بیان شده است.

اوج مطالب ارائه شده در کتاب گرانسنگ الغدیر به چه قرونی بر می گردد؟

از قرن دوم به بعد پیرامون اسناد غدیرخم و مفاد و منابع آن به ویژه از جلد دوم کتاب شریف الغدیر، مطالب ارزشمندی به ترتیب قرون و به موازات «غدیریه ها» جمع آوری و یکجا ارائه شده است.


برداشت شما از کتاب شریف الغدیر چیست؟

به نظر بنده وقتی به نتیجه این اثر گرانسنگ می نگریم، این کتاب در واقع تاریخ تحلیلی 60 ساله صدر اسلام است که تبیین می کند پس از پیامبر(صلوات الله علیه و آله) چه حوادثی رخ داد؟ و مسلمانان چه کردند؟ چه شد که بعد از حضرت رسول (صلوات الله علیه و آله) شخصی فدوی و مجاهد به تمام معنا همچون امام علی(علیه السلام) واجب القتل شود و 80 سال در منبرها به عنوان نافله نمازشان و در نماز جمعه به عنوان یک امر استصوابی، این مظلوم را سب و لعن کنند. نه برایش حرمت مسلمانی و نه حرمت صحابی قائل شدند و حتی علیه ایشان خروج کردند و نسبت به خودش، اهل بیتش(علیهم السلام) و ذریه اش توهین و ناسزا سر دادند و این در حالیست که همیشه بحث حرمت صحابه مورد توجه مذاهب اسلامی بوده است و حتی این را هم از مولایمان دریغ کردند و در مقابل، شخصی همچون معاویه که دستش به تمام جنایت ها آغشته و بنا بر نقل اهل سنت و حتی غیر مسلمانان که تاریخ اسلام را یکبار مطالعه کرده باشد به نقش حضرت علی (علیه السلام) در حفظ حدود اسلام و نیز تلاش های معاویه در ریشه کن کردن اسلام، رسیده است!، حالا چه شد که امام علی (علیه السلام) به آنجا رسید و شخصی مثل معاویة بن ابی سفیان، شد امیرالمومنین!!

مرحوم پدرم رحمة الله علیه دریافته بودند، راه اثبات حقانیت شیعه و غدیرخم به وسیله جنگ، میّسر نخواهد شد، این مفهوم باید به وسیله فرهنگ سازی انجام شود.

بعد از رحلت پیامبر(صلوات الله علیه و آله) ، علوم انسانی را خلق کردند تا اهداف و سیاست های خود را در پوشش آن در جامعه فرهنگ سازی کنند حکومتی به نام اسلام بنا نهادند ولی حاکمان آن علنی اعلام می کردند وقتی نوای " اشهد انّ محمد رسول الله " را می شنوند، می گویند آرزو داشتیم این نام را از بین ببریم و نابود کنیم و اینگونه در نهان و خفا از اسلام اظهار تنفّر می کردند.

آنان صریح اعلام می کردند، خواستار ریشه کن کردن اسلام هستند و برای تحقق آن در پنهان کردن واقعیت های دین و وقایع بزرگ اسلامی نهایت سعی خود را کردند به گونه ای که «واقعه غدیر» را یک افسانه و داستان غیر واقعی جلوه دادند.

دشمنان، بسیاری از واقعیت های صدر اسلام و حتی شخص نبی اکرم(صلوات الله علیه و آله) را کتمان کردند و مانع نقل و ثبت آن شدند اما با همه این حرفها، اراده حق تعالی بر آن تعلق گرفت که حق باشد، و این توفیق را خداوند به مرحوم علامه امینی داد.

در گذشته هم بودند کسانیکه در راه اعتلای کلمه حق جهاد کرده اند و خون ها داده اند.

مرحوم علامه در دوران حیات خود در حوزه علمی، پژوهشی و تحقیقاتی با این عناد ورزی ها مبارزه کرد و حقیقتی جاویدان را به اثبات رساند.


با گذشت سالها از نشر کتاب شریف الغدیر، آیا فعالیت خاصی پیرامون این اثرماندگار شکل گرفته است؟

آنچه لازم است در خصوص کتاب الغدیر گفته شود، نظم خاصی است که این کتاب از جهت سبک شناسی و روش شناسی به خود اختصاص داده است.

از اموری که ما حول کتاب شریف الغدیر انجام داده ایم، تشکیل جلسات بحث و بررسی در خصوص روش شناسی علوم اسلامی به ویژه امام شناسی و سبک شناسی است که به لطف خداوند منّان مجموعه این مباحث چاپ و دردسترس علاقه مندان قرار خواهد گرفت.

گفت وگو با فرزند صاحب الغدیر
پدرم برای تالیف الغدیر به یکصد هزار کتاب مراجعه مکرر داشت

علامه برای نوشتن اين كتاب به کشورهای مختلف دنیا سفر كرد و می فرمود: «من براي نوشتن الغدير، 10هزار كتاب را از «بای بسم‌الله« تا «تای تمت» خوانده‌ام و به یک‌صد هزار كتاب مراجعه مكرر داشتم.

گفت وگی خبرنگار خبرگزاری «حوزه» با فرزند علامه امینی(قدس سره) ،در سفر چند روزه او به ایران انجام شد، بسیار فروتن و متواضع بود.

فرزند ارشد علامه مرحوم عبدالحسین امینی نجفی(قدس سره) صاحب کتاب شریف الغدیر، در فضل و کمالات علمی رهرو آن پیر و دلسوخته و مرید مولای متقیان امیرالمومنین(علیه السلام) است. او به گرمی از خبرنگار حوزه استقبال و از اینکه این گفت وگو به مناسبت عیدغدیر برنامه ریزی شده است، خرسند بود.

متن گفت وگوی اکبر پوست چیان خبرنگار خبرگزاری حوزه با فرزند علامه امینی جناب حجت الاسلام والمسلمین شیخ احمد امینی نجفی در آستانه عید بزرگ ولایت تقدیم می گردد.

وی در پاسخ به اولین پرسش خبرنگار حوزه، این گونه پاسخ داد:

شیخ احمد امینی نجفی، متولد 1336 (1957 میلادی) – نجف اشرف و پسر چهارم و در حال حاضر فرزند ارشد مرحوم علامه امینی(قدس سره) هستم، پدرم دارای 5 پسر و 3 دختر بود و در حال حاضر دو پسر و دو دختر از ایشان در قید حیات هستند.

با توجه به اینکه علامه امینی (قدس سره) با اثر گرانسنگ الغدیر شهرت یافته اند، درباره روحیه و ویژگی های فردی علامه مواردی را بیان فرمایید؟

اگر اجازه بفرمایید با توجه به جایگاه و موقعیت نجف اشرف به عنوان شهری که حرم نخستین امام شیعیان در آن قرار دارد، بر خود لازم می دانم قبل از اینکه درباره علامه سخن بگویم در خصوص نجف اشرف توضیحاتی را بیان کنم.

نجف اشرف، بارگاه ملکوتی امیر مومنان(علیه السلام) و دروازه ی شهر علم و حکمت رسول خدا(صلوات الله علیه و آله) را همچون نگینی در آغوش خود گرفته است و بدان می بالد. بدین مناسبت شایسته است این شهر مقدس مورد توجه تمام عالم اسلامی باشد و به جایگاهی برسد تا مشتاقان علم و فضیلت برای آگاهی از معارف دینی و فعالیت های علمی خود این شهر دانش و معرفت رحل اقامت گزینند و نیاز های علمی خود را در آنجا بیابند.

نجف به عنوان مرکز جهانی علمی و پشتیبان حفظ و نشر میراث سترگ معارف اسلامی اهل بیت(علیهم السلام) و تشیع به شمار می آید و مرکز بزرگ فرهنگی و پایگاه دانشمندان، پژوهشگران و نویسندگان می باشد، دارای گنجینه های گرانبهایی از آثار نفیس و نوادر کتب خطی و چاپی است که ازجمله این گنجینه ها می توان به کتابخانه امیرالمومنین(علیه السلام) معروف به کتابخانه علامه امینی(قدس سره) اشاره کرد که در نوع خود بی نظیر است.


در صورت امکان توضیحاتی در خصوص ولادت و خاندان علامه امینی(قدس سره) بیان کنید؟

علامه مجاهد شیخ عبدالحسین امینی نجفی، صاحب کتاب شریف "الغدیر" که شهرت جهانی اش موجب فخر شیعیان جهان است در سال 1320 ه ق. (1900 م) در شهر تبریز در خانواده ی علم و تقوا چشم به دنیا گشود و مجد و بزرگی را از نیاکان دانشمند و فرهیخته اش به ارث برده است.

شیخ عبد الحسین، فرزند شیخ احمد، فرزند شیخ نجف‌قلی (امین الشرع)، فرزند شیخ عبد الله (سرمست) است.

جد ایشان، شیخ نجفقلی، در سال 1257، در «سراب»، متولد شد، سپس به تبریز مهاجرت نمود و از علمای بنام آنجا گردید، در سال 1340 به رحمت ایزدی پیوست و جنازه‌اش به وادی السلام منتقل شد.پدر ایشان، مرحوم شیخ احمد امینی، در سال 1278 به دنیا آمد و در سال «1304» تحصیلات حوزوی را نزد علمای بنام تبریز به پایان رساند و عالمی مقبول و مشهور گردید و امامت جماعت یکی از مساجد آن دیار را عهده‌دار شد. وی در سال 1360، برای زیارت به نجف اشرف، مشرف و مورد استقبال علمای آنجا قرار گرفت.

علامه امینی (قدس سره) دوران تحصیل خود را چگونه سپری کرد و آیا تنها اثر علامه کتاب الغدیر است؟

خیر، الغدیر تنها اثر علامه نیست. علامه، مقدمات علوم را نزد پدرعالمش فرا گرفت، پس از آنکه سطوح فقه و اصول را در محضر علمای بارز تبریز در مدرسه طالبیه سپری کرد، برای فراگیری مراحل عالیه ی تحصیلی در شهر نجف اشرف رحل اقامت گزید و با جدیّت و مجاهدت وصف ناپذیرش از مکتب بزرگان علوم دینی به کسب دانش و بینش پرداخت و با توجهات خاص مولایش امیر مومنان(علیه السلام) ، به جایگاهی رسید که تنها نصیب رستگاران و محبوبان درگاه الهی می گردد.

ایشان پس از تکمیل مبانی، به تبریز بازگشت و ضمن تبلیغ و تحقیق، به تألیف کتاب «تفسیر فاتحه‌الکتاب» پرداخت، اما شوق به نجف، مانع بقای ایشان در تبریز شد؛ سرانجام، شهر مقدس نجف اشرف را جهت موطن دائمی انتخاب نمود و در آنجا مشغول خدمت علمی به آستان امیرالمؤمنین(علیه السلام) گردید.


شیوه مرحوم علامه در خصوص نگارش کتاب ارزشمند و جاودان الغدیر چگونه بود؟

علامه امینی (قدس سره) شیدا و حل‌شده در فضائل امیرالمؤمنین(علیه السلام) بود، برای نوشتن اين كتاب به كتابخانه‌های مختلف دنیا ازجمله عراق ٬ هندوستان٬ پاكستان٬ مغرب٬ مصر و بسياری ديگر از كشورهای دنيا سفر كرد، درباره نحوه تألیف اين كتاب چنين گفته‌اند: «من براي نوشتن الغدير، 10هزار كتاب را از «بای بسم‌الله» تا «تای تمت» خوانده‌ام و به یک‌صد هزار كتاب مراجعه مكرر داشتم.

ایشان در مدت 40 سال تمام توان و جوهر فکر خود را با مطالعات دقیق، سفرهای متعدد، مجموعه ای مستند و رد ناپذیر به نام «الغدیر»، تنظیم کرد تا از امام خویش و هویت تشیع دفاع کند. ماحصل زندگی ایشان علاوه بر کتاب ارزشمند الغدیر، چند کتاب دیگر و همچنین تأسیس کتابخانه امیرالمؤمنین(علیه السلام) است.

هدف علامه از نگارش این اثر و دشواری‌های موجود چه بوده است؟

علامه معتقد بود، انسان برای بیان یک موضوع یا تحقیق در مورد یک سوژه باید آن‌قدر تلاش کند تا جان موضوع برای همه شناخته شود و ایشان خود نیز در نگارش این اثر به‌صورت عاشقانه و مخلصانه شروع به مطالعه و تحقیقات نمود تا برای شیعه، هویتی را که منکر آن بودند اثبات کند و حقانیت «حدیث غدیر» که سند هویت شیعیان است را بر همگان آشکار سازد.


رمز موفقیت و جهانی‌شدن کتاب الغدیر چیست؟

بی‌شک عنایت امیرالمؤمنین(علیه السلام) رمز موفقیت و شهرت کتاب الغدیر شد که علامه امینی (قدس سره) مجنون وار و ؟؟؟؟ شبانه‌ روز به نگارش آن و قلم‌ فرسایی ملزم کرد.

در کتاب الإحتجاج شیخ طبرسی (قدس سره) از قیس بن سلیم نقل‌شده است، فردی از امیرالمؤمنین(علیه السلام) سؤال کرد؛ از بهترین مناقب شما چیست؟ حضرت در پاسخ فرمودند: نصب ولایت من در روز غدیر خم به امر خداوند متعال.

(قَالَ قلت فَأَخْبِرْنِي بِأَفْضَلِ مَنْقَبَةٍ لَكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ(صلوات الله علیه و آله) فَقَالَ نَصْبُهُ إِيَّايَ يَوْمَ غَدِيرِ خُمٍّ فَقَالَ لِي بِالْوَلَايَةِ بِأَمْرِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَل‏ الإحتجاج / ترجمه جعفرى، ج‏1، ص: 336// سليم بن قیس گويد: عرض كردم: لطفا مرا از بهترين مناقب خود از جانب رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله نيز باخبر بفرمائيد، حضرت فرمود: نصب ولايت من در روز غدير خمّ به امر خداوند عزّ و جل‏ بود.

و این سخن «مولا» چیزی جزء اهمیت این موضوع نبود که حدیث غدیر فقط برای امامت و خلافت نیست، بلکه برای ولایت حضرت علی (علیه السلام) است. ولایت، مسئله‌ای متفاوت و دارای وسعت زیادی می­باشد، ولایت به معنای عام، چیزی فراتر از تصورات انسانی است که علامه امینی در طول این سالها نسبت به ارائه آن سعی و تلاش مجاهدانه انجام دادند.

در کتاب شریف الغدیر چه مسائلی مدنظر علامه قرارگرفته است؟

عمده تحقیقات انجام‌گرفته توسط علامه، پیرامون معنای «حدیث غدیر» می‌باشد.

پرداختن به مسائل تاریخی که به ‌موازات ذکر غدیریه ها از زمان حضرت رسول(صلوات الله علیه و آله) که غدیر به وقوع پیوست در اشعار شاعرانی ازجمله حسّان بن ثابت پیرامون تشریح حدیث غدیر از زبان پیامبر(صلوات الله علیه و آله) ، بیان شده است.

اوج مطالب ارائه شده در کتاب گرانسنگ الغدیر به چه قرونی بر می گردد؟

از قرن دوم به بعد پیرامون اسناد غدیرخم و مفاد و منابع آن به ویژه از جلد دوم کتاب شریف الغدیر، مطالب ارزشمندی به ترتیب قرون و به موازات «غدیریه ها» جمع آوری و یکجا ارائه شده است.


برداشت شما از کتاب شریف الغدیر چیست؟

به نظر بنده وقتی به نتیجه این اثر گرانسنگ می نگریم، این کتاب در واقع تاریخ تحلیلی 60 ساله صدر اسلام است که تبیین می کند پس از پیامبر(صلوات الله علیه و آله) چه حوادثی رخ داد؟ و مسلمانان چه کردند؟ چه شد که بعد از حضرت رسول (صلوات الله علیه و آله) شخصی فدوی و مجاهد به تمام معنا همچون امام علی(علیه السلام) واجب القتل شود و 80 سال در منبرها به عنوان نافله نمازشان و در نماز جمعه به عنوان یک امر استصوابی، این مظلوم را سب و لعن کنند. نه برایش حرمت مسلمانی و نه حرمت صحابی قائل شدند و حتی علیه ایشان خروج کردند و نسبت به خودش، اهل بیتش(علیهم السلام) و ذریه اش توهین و ناسزا سر دادند و این در حالیست که همیشه بحث حرمت صحابه مورد توجه مذاهب اسلامی بوده است و حتی این را هم از مولایمان دریغ کردند و در مقابل، شخصی همچون معاویه که دستش به تمام جنایت ها آغشته و بنا بر نقل اهل سنت و حتی غیر مسلمانان که تاریخ اسلام را یکبار مطالعه کرده باشد به نقش حضرت علی (علیه السلام) در حفظ حدود اسلام و نیز تلاش های معاویه در ریشه کن کردن اسلام، رسیده است!، حالا چه شد که امام علی (علیه السلام) به آنجا رسید و شخصی مثل معاویة بن ابی سفیان، شد امیرالمومنین!!

مرحوم پدرم رحمة الله علیه دریافته بودند، راه اثبات حقانیت شیعه و غدیرخم به وسیله جنگ، میّسر نخواهد شد، این مفهوم باید به وسیله فرهنگ سازی انجام شود.

بعد از رحلت پیامبر(صلوات الله علیه و آله) ، علوم انسانی را خلق کردند تا اهداف و سیاست های خود را در پوشش آن در جامعه فرهنگ سازی کنند حکومتی به نام اسلام بنا نهادند ولی حاکمان آن علنی اعلام می کردند وقتی نوای " اشهد انّ محمد رسول الله " را می شنوند، می گویند آرزو داشتیم این نام را از بین ببریم و نابود کنیم و اینگونه در نهان و خفا از اسلام اظهار تنفّر می کردند.

آنان صریح اعلام می کردند، خواستار ریشه کن کردن اسلام هستند و برای تحقق آن در پنهان کردن واقعیت های دین و وقایع بزرگ اسلامی نهایت سعی خود را کردند به گونه ای که «واقعه غدیر» را یک افسانه و داستان غیر واقعی جلوه دادند.

دشمنان، بسیاری از واقعیت های صدر اسلام و حتی شخص نبی اکرم(صلوات الله علیه و آله) را کتمان کردند و مانع نقل و ثبت آن شدند اما با همه این حرفها، اراده حق تعالی بر آن تعلق گرفت که حق باشد، و این توفیق را خداوند به مرحوم علامه امینی داد.

در گذشته هم بودند کسانیکه در راه اعتلای کلمه حق جهاد کرده اند و خون ها داده اند.

مرحوم علامه در دوران حیات خود در حوزه علمی، پژوهشی و تحقیقاتی با این عناد ورزی ها مبارزه کرد و حقیقتی جاویدان را به اثبات رساند.


با گذشت سالها از نشر کتاب شریف الغدیر، آیا فعالیت خاصی پیرامون این اثرماندگار شکل گرفته است؟

آنچه لازم است در خصوص کتاب الغدیر گفته شود، نظم خاصی است که این کتاب از جهت سبک شناسی و روش شناسی به خود اختصاص داده است.

از اموری که ما حول کتاب شریف الغدیر انجام داده ایم، تشکیل جلسات بحث و بررسی در خصوص روش شناسی علوم اسلامی به ویژه امام شناسی و سبک شناسی است که به لطف خداوند منّان مجموعه این مباحث چاپ و دردسترس علاقه مندان قرار خواهد گرفت.

 


یکی دیگر از فعالیت های مرحوم علامه (قدس سره) را تأسیس کتابخانه عنوان کردید، در این باره توضیحاتی بفرمایید؟

سالیان متمادی بود که احساس می شد، شهر مقدس نجف اشرف به کتابخانه عمومی و آبرومندی نیاز مبرم دارد، تا مرکزی برای پاسخگویی به جویندگان علم و معرفت باشد. برخی از بزرگان این شهر در صدد تأسیس کتابخانه عمومی بر آمده، به گردآوری کتب چاپی، مخطوطات و نگهداری از آنها پرداختند تا محل مناسبی برای مطالعه و تحقیق فراهم کنند.

علامه امینی (قدس سره) یکی از آن رادمردان غیور و دانشمندان دلسوزی بود که برای رسیدن به این هدف متعالی به فکر تأسیس پایگاه عظیمی بر آمد که میراث فرهنگ و تمدن اسلامی را از نقاط مختلف جهان جمع آوری کند و در اختیار محققان، دانشمندان و دانشجویان قرار دهد. بدین منظور در سال 1373 ه ق. (1953 م.) کتابخانه ی عمومی امیرالمومنین (علیه السلام) را در نجف اشرف بنیان گذارد.

ایشان در ابتدا شاید ضرورتی برای ایجاد کتابخانه حس نمی کرد، ولی در کشاکش دوندگی ها و در میان امواج مصایب مرگباری که برای تهیه مجلدات کتاب الغدیر متحمل می شد، کم کم متوجه این نقیصه شد و به فوریّت تأسیس چنین کتابخانه ای رسید.

معتقد بود ایجاد یک کتابخانه مجهز جهانی که احتیاجات دانشمندان، دانشجویان، مولفین و پژوهشگران را در رشته های مختلف علوم و فنون مرتفع سازد و از طرفی دست خیانت و جنایت راهزنان کتاب را از ناموس علم، ملت و مذهب کوتاه کند، برای عاصمه تشیع و حوزه علمیه نجف اشرف از نان شب واجب تر است، لذا با تصمیمی قاطع در روز اول جمادی الاولی 1373 تأسیس کتابخانه بزرگ عمومی را در نجف به عنوان "مکتبة امیر المومنین (علیه السلام) " عملاً و رسماً اعلام کرد.

اساس کتابخانه علامه امینی (قدس سره) چه بود؟

علامه امینی، طی سفرهایشان اقدام به شناسایی، خرید و حتی نسخه‌برداری از کتاب‌ها و نوشته‌های مهم و پرارج اسلامی که در واقع میراث بزرگ تمدن عظیم اسلامی محسوب می‌شدند، کرده بود و این کتاب‌ها که در کتابخانه شخصی علامه بود اساس کتابخانه بزرگ «مکتبة الامام الامیرالمومنین علیه‌السلام العامه» را تشکیل داد.

در حال حاضر مالکیت و موقعیت کتابخانه مرحوم امینی (قدس سره) در نجف اشرف چگونه است؟

علامه امینی (قدس سره) بلافاصله بعد از تأسیس کتابخانه، در راستای چگونگی حفظ و نگهداری این مجموعه وقف نامه‌ای تنظیم کرده و به صورت رسمی ، شرعی و قانونی آن را مضبوط کرده و شرایط را به صورت دقیق و جزء به جزء مشخص کرده است.

با این کار، علاوه بر حفظ عزت و استقلال کتابخانه، کلیه فعالیت های آن مشخص و معین گردیده تا به صورت شفاف برای همگان ملموس باشد. در خصوص موقعیت کتابخانه همان طور که بیان شد، در شهر قدیم نجف اشرف و در منطقه «الحویش» و در کنار حرم مطهر امیرالمومنین (علیه السلام) واقع شده است. منطقه الحویش بیشتر به طلاب اختصاص دارد و اکثر مدارس و مایحتاج ایشان از قبیل وسایل زندگی و تحصیل در این منطقه قرار دارد. ابتدا قطعه زمینی به مساحت 260 متر مربع واقع در جنب مدرسه سید خریداری شد. موقعیت این زمین بهترین موقعیت برای ایجاد کتابخانه بود، زیرا نوع مدارس نجف از قبیل مدارس سید، آخوند، قزوینی ها، بخارایی،شربیانی، ایروانی و غیره در اطراف آن واقع و این زمین در حقیقت وسط این مدارس است.علاوه بر این، از غوغا، هیاهو و سر و صدا دور و مکان بسیار آرامی برای مطالعه است.

*با توجه به اینکه سرمایه اصلی یک کتابخانه بخش کتب آن می باشد، این کتابخانه امیرالمومنین (علیه السلام) شامل چه کتبی می باشد؟

کتابخانه در سه طبقه است که به طور خلاصه می توان طبقات آن را اینگونه شرح داد: زیرزمین (سرداب) :

1) مخزن خطوطات 2) کتب چاپی غیرعربی 3) بخش صحافی 4) بیمارستان مخطوطات

طبقه ی اول:

1) بخش اطلاعات و فهرست. 2) مخزن اصلی کتب چاپی. 3) سالن مطالعه.

طبقه ی دوم:

1) مخزن کتب اهدایی 2) دفتر مدیر. 3) بخش امور اداری و فهرست نویسی. 4) سالن مطالعه ی خانم ها.

نیم طبقه ی سوم:

1) بخش کامپیوتر (پورتال ICT ). 2) کتابخانه ی دیجیتال. 3) بخش حسابداری و انبارداری.

و کتب این مجموعه در سه بخش طبقه‌بندی و موضوع‌بندی شده است

1.کتب خطی

2.کتب چاپ سنگی

3.کتب چاپی

در هر سه بخش کتابهای نفیسی وجود دارد که در نوع خود بی نظیر است. به طور مثال تعداد زیادی از کتابهای خطی، کتاب های تذهیب شده پرکاری است . اکثر این کتب به علت شرایط نامناسب، در وضعیت بدی به سر می برند تا جایی که بعضی از آنها به حدی فرسوده شده است که به محض ورق زدن پاره می‌گردد.

* کتابخانه دارای چه آثار کهن و نفیس است؟

بجز کتب نفیس کتابخانه اعم از کتب خطی و چا پی، اشیاء نفیسی در این کتابخانه موجود می باشد که حائز اهمیت اند.

با توجه به اینکه این مجموعه صرفا یک کتابخانه نیست بلکه یک دار التحقیق محسوب می شود، اکثر اشیاء، توسط دوستداران امیرالمومنین (علیه السلام) به کتابخانه اهدا شده اند که ازجمله می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

- قرآن به خط کوفی بر روی پوست منسوب به امیرالمومنین (علیه السلام) - قرآن به خط کوفی بر روی پوست منسوب به امام صادق (علیه السلام) - قرآن نوشته شده بر روی پوست مار.

- سجاده های گرانبها با تمثال امیرالمومنین (علیه السلام) - قالیچه نفیس کاشان دارای تمثال پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) - یک جفت لوستر بزرگ 40 شمعی - یک جفت گلدان مرمر ساخت یزد - صندلی و میز خاتم زینت شده با عاج - سکه های قدیمی و تاریخی.

*برای طرح توسعه کتابخانه چه اموری را در دستور کار قرار داده اید؟

این کتابخانه عظیم به واسطه ی خدمات مهم و شایان تقدیری که در نشر علوم و معارف علوی تاکنون داشته، یکی از بزرگترین کتابخانه های عراق به شمار می آید و به سبب وجود کتب نفیس چاپی و خطی بی نظیر و همچنین خدمات علمی جهانی اش برای همه متقاضیان، مورد توجه نویسندگان و پژوهشگران علوم دینی در نقاط مختلف دنیا قرار دارد.

ازجمله این منابع نفیس می توان به موارد زیر اشاره کرد: مخزن اصلی برای نگهداری کتب چاپی به زبان عربی باظرفیت پنجاه هزار عنوان کتاب و 300 رساله ی مختلف دانشگاهی.

مخزن کتب چاپی غیر عربی با ظرفیت ده هزارعنوان کتاب چاپی غیر عربی به زبان های مختلف فارسی، اردو، انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و روسی.

بخش مخطوطات کتب خطی عربی و غیر عربی حاوی بیش از شش هزار عنوان کتاب خطی است.

بخش جراید حاوی ده هزار عنوان مجله و ... می باشد.

فعالیت های کتابخانه بر چه اصول و پایه استوار است؟

تمامی فعالیت های این کتابخانه بر این امر متمرکز است که میراث سترگ علمی و فرهنگی را از منابع گوناگون گردآوری کند و با استفاده از امکانات روز دنیا در اختیار محققان و مشتاقان قرار بدهد. در این خصوص با توجه به حجم زیاد منابع و همچنین توصیفاتی که از کتابخانه ارائه شده است، لیستی از کارهایی که می بایست انجام شود تهیه و اولویت بندی و زمان بندی گردید که این اقدامات در 3 دسته اقدامات فوری، کوتاه مدت و بلند مدت دسته بندی شد.

ازجمله این اقدامات می توان به تهیه چارت سازمانی کتابخانه، تدوین سند راهبردی مجموعه، تشکیل لجنه های مدیریتی، فعال سازی همزمان تمامی بخش ها، بحث های امنیتی و حفاظتی، دعوت بزرگان و تاثیرگذاران و همچنین موسسات و بنیاد ها و عقد تفاهم نامه با ایشان و نیز برگزاری کلاس ها و جلسات تخصصی جهت پویایی بیشتر کتابخانه و آماده سازی زمین و الزامات طرح توسعه و راه اندازی سایت کتابخانه .... اشاره کرد.

*با توجه به اینکه قدمت ساختمان کتابخانه به 60 سال می رسد، برنامه‌ای برای مرمت ساختمان قدیمی وجود دارد؟

با توجه به وضعیت نابسامان کتابخانه و عدم رسیدگی به آن در دوران رژیم بعث، ابتدا مقرر گردید اقدامات اساسی در خصوص ساختمان کتابخانه به عنوان مظروف انجام شود تا علاوه بر جلوگیری از تخریب بیشتر کتب، آماده نگهداری از این گنجینه ارزشمند شود. در این خصوص اقدامات زیادی طی یکسال گذشته آغاز شده که بخشی از آنها انجام و بخشی دیگر باقیمانده است.

*با توجه به اینکه ساختمان فرسوده است، اوضاع کتب موجود به شکل می باشد؟

وضعیت کتاب های مجموعه نیز مانند ساختمان آن از وضعیت خوبی برخوردار نیست. از طرفی رطوبت موجود در فضا و از طرف دیگر وجود حشرات، موریانه و از همه مهمتر عدم رسیدگی و نگهداری مناسب از کتب باعث شده اکثر کتاب های مجموعه نیاز به مرمت جدی و اساسی داشته باشند.

لازم به ذکر است قبل از مرمت می بایست تمامی کتب آفت زدایی و مرمت اولیه شوند و سپس فهرست نویسی دقیق شده و در ادامه از تمامی آنها عکس برداری و اسکن صورت گیرد تا هم مرمت استفاده شود و هم به عنوان نسخه دیجیتالی، محفوظ و قابل ترویج باشد.

*با عنایت به اینکه مرمت کتب از اهمیت خاصی برخوردار می باشد، چه تدابیری در این خصوص اندیشده شده است؟

جهت مرمت کتب مهمترین کار، احداث و تجهیز بیمارستان کتاب و همچنین استخدام چند استاد خبره می باشد که در این خصوص با تیم های مختلفی از کشورهای عراق ، ایران، ایتالیا مذاکراتی صورت گرفته و اقداماتی انجام شده است که نیاز به تلاشی چشمگیر و عزمی راسخ دارد که ازجمله این اقدامات می توان به؛ - شناسایی و بررسی کلیه کتب جهت اولویت بندی مرمت، شناسایی و بررسی کلیه کتب جهت شناسایی تاریخی و قدمت آنها، حفاظت و مرمت اولیه کل کتب کتابخانه (رطوبت زدایی- حذف موریانه و ....)، مرمت اصولی کتب خطی و نفیس(بنا به اولویت بندی انجام شده)، بهسازی تجهیزات کتابخانه مانند میز و صندلی و کمد کتاب ها وویترین ها و ...، تهیه کلیه تجهیزات فنی لازم مانند دستگاه های مرمت و دستگاه های اسکن و ...، اسکن کتب نفیس و در اختیار قراردادن آنها (با فروش سی دی)، تهیه شناسنامه فنی کتاب ها و تهیه اسکن کتب نفیس اشاره کرد.

*با توجه به دغدغه علامه (قدس سره) پیرامون بحث امامت و ولایت امیرالمومنین (علیه السلام) آیا سخن، مطلب یا آرزویی از ایشان در جایی ثبت شده است؟

بر اساس دست نوشته ها و مطالبی که در زمان حیات ایشان در کتابخانه بر جای مانده است ذکر شده، آرزوی این رادمرد میدان دانش و محبت، بر پا ساختن و تأسیس یک مرکز عظیم و بنیاد جامع برای ارائه ی تمامی خدمات علمی و پژوهشی بوده که محققان و دانش پژوهانی که به این کتابخانه مراجعه می کنند علاوه بر مصادر علمی و مساعدت های پژوهشی، هر گونه نیازی برای انجام تحقیقاتشان دارند (حتی مسکن، خوراک و سایر وسائل آسایش) به شایسته ترین نحو ممکن صورت پذیرد.

این ابتکار در هیچ جای دیگر وجود نداشته و برای اولین بار در این کتابخانه به همت و ایده علامه امینی پایه گذاری شد، در حقیقت وجود دارالتالیفی است که مشتمل بر حجره هایی که مولفین، محققین و پژوهشگران علوم و معارف اسلامی بتوانند شبانه روز در آنجا اقامت و مشغول انجام تالیفات خود باشند.

مجاهد کبیر علامه امینی در راستای تحقق این آرزویش به خرید زمین های اطراف کتابخانه پرداخت و در سال 1377 قطعه زمینی به مساحت 430 متر مربع که متصل به کتابخانه است خریداری و آن را وقف کتابخانه قرار داد اما پیش از آنکه به ساختش بپردازد، به دیدار حق شتافتند.

 

 

Share this article

درباره ما

پایگاه اطلاع رسانی علامه امینی قدس سره توسط جمعی از خاندان صاحب کتاب بی نظیر الغدیر در عید غدیر سال 93 تاسیس شد که با درس گرفتن از آن مرحوم برای ترویج ولایت و مودت امیرالمومنین علی علیه السلام تلاش میکنیم؛ قابل ذکر است هر گونه مطلبی که در مورد شخصیت علامه باشد و از این سایت تایید نشود مستند و مورد تایید نمی باشد.

 

telephone  03132299110 ، 09359344985

 

 mail-black   allameaminy.com@gmail.com

 

      telegram4   twitter2   instagram2   facebook2   googleplus

پخش زنده حرم حضرت امیر المومنین(ع)

1430706965 ktwugmp

ادعیه و زیارت